سید ابراهیم نبوی : سبزترین روزهای سرنوشت

میرزا فتحعلی آخوندزاده از روشنفکران بزرگ عصر مشروطه در توصیفی از دوران خود، پیشرفت جامعه را به حرکت عرابه ای تشبیه کرده بود که نیاز به هماهنگی و همراهی چهار اسب دارد، او معتقد بود بزرگترین مانع جنبش اجتماعی مشروطه، ناآگاهی و نادانی مردمان بوده است. شاید از همین رو بود که اکثر روشنفکران مشروطه نتوانستند به گفتگو با مردم بپردازند و نومیدی مهم ترین حاصل این وضع بود. در آثار دهخدا و ایرج میرزا همین احساس نادانی و ناآگاهی و عقب ماندگی را می توان دید، آنجا که ایرج میرزا عملا به مردم نادان فحاشی می کند و شرکت بیمارگونه قمه زنان را در مراسم عزاداری امام حسین مصداقی از بلاهت عمومی می داند. روشنفکران مشروطه تقریبا همه بدون استثناء دست از آگاهی مردم شستند، برخی در کنار رضاشاه به این نتیجه رسیدند که باید با زور مردم را وادار به ترقی کرد و برخی دیگر از کشور رفتند و بسیاری از آنان روشنگری را به دلیل بی فایده بودن بکلی رها کردند. آنان آرزو می کردند ای کاش مردم کتابی می خواندند، از وضع خود آگاه می شدند و برای نجات خود تلاش می کردند.  

تقي رحماني : ایران مدنی کدام است

ایران مدرن سه مرحله را در تکوین تاریخی خود طی کرده است و مرحله سوم را در حال پیمودن است.

1- ایران قدرتمند و مقتدر2- ایران ملی 3- ایران مدنی

هدف از این نوشتار این است که نشان دهیم که بدون ایران مدنی ایران ملی قدرتمند محقق نمی شود و راهبرد ایران مدنی چگونه می تواند باشد.

مسعود بهنود : اندک اندک جمع مستان می رسند

در خانه دکتر محمود خان همه به صفحه تلویزیون میخ شده بودند  و با دیدن فیلم های سیتمائی مثل از این جا تا ابدیت و بازی خیره کنند همفری بوگارت و سوژه جذاب فیلم گاه اشک می ریختند و گاه شادی می کردند و هیچان نشان می دادند، از پنجره خانه همسایه شان پیدا بود، از خانه حاج لباسچی هم درختان حیاط  خانه دکتر دیده می شد همین باعث شد که  آن ها هم بزودی یک گیرنده تلویزیون خریدند. اما در همان شب ها  که در خانه خانه دکتر محمودخان هیجان بود و اشک و شادمانی، با دیدن همان فیلم  در خانه حاجی حاضران  خشمگین و گاهی با غضب نیمه کاره و هنوز فیلم تمام نشده  بر می خاستند و می رفتند بخوابند.

فائزه هاشمی : خواست هاشمی همان خواست سبزهاست

دو روز بعد از اعلام مواضع هاشمی رفسنجانی در اجلاس مجلس خبرگان رهبری، بحث هایی پیرامون سازش پشت پرده وی که همزمان ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را نیز بر عهده دارد، با عوامل کودتا مطرح شد. موضوعی که فائزه هاشمی، دختراین شخصیت بلند پایه نظام در گفتگو با “روز” به شدت آن را رد و تصریح می کند “در شرایط فعلی هرگونه سازش، بـدون تـوجـه بـه حقوق مردم و آسیب هایی که دیده اند، زیر سؤال است.”

فائزه هاشمی در این مصاحبه از همگان می خواهد “صبور باشند و اجازه دهند آقای هاشمی مطابق روش خود عمل کند”. وی همچنین تاکید کند که “به دلیل اشتراکات خواسته های آقای هاشمی با جنبش سبز، می توان ایشان را نیز عضوی از جنبش سبز مردم ایران دانست”.

مصاحبه با فائزه هاشمی، نماینده سابق مجلس و مدیر مسئول روزنامه توقیف شده زن در پی می آید.

مسیح علی نژاد : شکیبایی ما و شتاب آنها

جنبش زنده است؟ مرده است؟ نفس می کشد؟ کند است؟ تند است؟ خوابیده است؟ بیدار است؟ اساسا ثقل زمین کجاست و جنبش سبز ایران در کجای زمین و زمان ایستاده است و به کجا می رود؟

 این پرسش ها را این روزها نه تنها وابستگان و خویشاوندان فکری جنبش معترضان، که  سبز، نمادشان و ایستادگی مرام شان است، از یکدیگر  می پرسند، بلکه در عرصه های بین المللی نیز آنگاه که صحبت از شرایط ایران در منطقه و جهان می شود،  محور پرسش ها همه این است که آیا جنبش سبز ایران زنده است و اگر زنده است ، پس چه زمانی نتیجه می دهد؟

احمد صدری : خلایق هر چه لایق:فرهنگ سیاسی، اقتصاد کاپیتالیستی و نظام مردمسالاری (۱)

میگویند مردم لایق حکومتی هستند که بر آنها حکم میراند.  اساس این حکم گزاره ای است که با استفاده از مفهوم “فرهنگ سیاسی” بنا شده است: زیر بنای هر نظام سیاسی یک فرهنگ سیاسی است که ریشه در فرهنگ عامه دارد.  اگر مستبدی در رأس هست باید سراغ فرهنگ استبداد را در روابط اجتماعی بگیریم و برعکس اگر نظامی مردمسالار در جائی موفق است باید بدنبال فرهنگ مردمسالاری باشیم که در میان آن قوم جا افتاده است.  یکی از نتایج این توجه اینست که میتوان یک نظام سیاسی فرضی را با خشونت انقلابی یا نظامی برانداخت ولی فرهنگ سیاسی را نمی توان بزور و قهر عوض کرد.  اگر فرهنگ سیاسی تغییر نکند هر نظام سیاسی طوبائی که بر جامعه تحمیل شود به نظام قبلی استحاله خواهد شد.  در همین موضوع از مرحوم مهندس بازرگان نقل میشود که که شاه بزرگ رفت ولی خطر اصلی از شاه های کوچکی است که در درون تک تک ماست.

عباس میلانی : آیت الله خوب

اگردر سال 2010 طلیعه پایان جمهوری اسلامی رخ دهد،این شاید به دلیل مرگ یکی از بنیانگذاران جمهوری اسلامی باشد.مردی که سه دهه پیش در زندان بد نام اوین دیدم. در سال 1977من یک مبارز 27 ساله بودم که برای” اقدام علیه امنیت ملی” دستگیر شده بود.در آن سالها تقریبا تمام منتقدان شاه تحت این عنوان زندانی شده بودند. بلوکهای ال شکل زندان آجری اوین از مخالفان شاه پر شده بود، اکثرا مارکسیست،چپی،و دانشجویان دانشگاه. ساختمان همچنین تنی چند از مشهورترین رهبران انقلاب را در خود جای داده بود. شامل رئیس جمهور آینده  علی اکبر هاشمی رفسنجانی و آیه الله العظمی آینده حسینعلی منتظری.

میرحسین موسوی:این حاکمیت یک فرقه است و دزدیدن مفهوم ایرانیت

شبکه جنبش راه سبز(جرس): میرحسین موسوی در گفت و گویی به سوالاتی که برای افکار عمومی و حامیان جنبش سبز پیرامون حوادث ۲۲ بهمن امسال و برخورد های خشونت آمیز صورت گرفته بوجود آمده بود پاسخ داده و مواضع خود را شفاف مطرح و تاکید کرد که گسترش اگاهی ها، استراتژی اصلی جنبش است.

نخست وزیر امام در این گفت و گو همچنین در خصوص جنبش سبز مردم ایران و ادامه حرکت در مسیر راه سبز امید نکاتی را مطرح کردند.مهندس موسوی در این گفت و گو با انتقاد از راهپیمایی مهندسی شده در ۲۲ بهمن امسال که “تحت تأثیر انتخابات دهم و اتفاقات بعد از آن بود و دولت با هزینه گزاف و بسیج اتوبوس ها و قطارها از سراسر کشور و شکل های خاص اداری سعی کرد اثرات حضور جنبش سبز را در آن خنثی کند،طاقت دیدن یک لباس سبز بر تن راهپیمایان جوان و یا حتی یک تسبیح سبز در دست یک روحانی را نداشتند”تاکید کردند:”افتخار واقعی به شرکت خودجوش مردم در راهپیمایی ۲۵ خرداد و مراسم های بعد از آن است و نه راهپیمایی های مهندسی شده یا احیانا اجباری با این همه هزینه و فضای امنیتی و ارعاب”.

هادی قابل : مردم یا خواص

با نگاهی به اصول و مبانی جامعه شناسی سیاسی، می بینیم که موضوع اصلی جامعه شناسی سیاسی، بررسی رابطه میان دولت و ساختار قدرت سیاسی از یک سو و جامعه یا نیروها و گروه های اجتماعی از سوی دیگر است. دگر گونی ها و تحولات اجتماعی در هر عصر و زمانی (صرف نظر از حوزه جغرافیایی وقوع آن) علی رغم ویژگی های متفاوت و گاهی حتی متضاد؛ با برخورداری از یک خصیصه مشترک، شرایط ویژه و فوق العاده ای در جامعه ایجاد می کنند؛ که در نگاه متفکرین علوم انسانی در ردیف بحران های اجتماعی قرار می گیرند. کار جامعه شناسی سياسی بررسی عوامل اجتماعی مؤثر در انديشه های سياسی و تحول های آن است. هم چنين به بررسی تاثیر آزادی و يا ديکتاتوری در تحول انديشه های سياسی وحرکت های اجتماعی مي پردازد. بررسی پيدايش احزاب، نقش آن ها در تربيت سياسی مردم، حکومت و دولت، رابطه دولت و ملت، نقش و مسؤوليت دولت در برابر ملت، وظيفه ملت در برابر دولت، منشأ قدرت و حاکميت، نيز کار جامعه شناسی سياسي است. بنابر این تحولات سیاسی در جامعه ایران را نمی توان بدون نگاه به مولفه های جامعه شناسی سیاسی مورد ارزیابی قرار داد. هرگونه گریز از این واقعیت، پیمودن کژ راهه و افتادن در سنگلاخ های توهم است.

حمیدرضا جلایی پور : شرایط زمانی خوب می شود که حکومت از دادن مجوز اجتماع به منتقدانش نترسد

دکتر حمیدرضا جلایی پور، جامعه شناس و استاد دانشگاه در گفتگویی به تحلیل رفتار حاکمیت و جنبش سبز در قبال یکدیگر پرداخته است.

جلایی پور در این گفتگو که زینب اسماعیلی سیویری، از روزنامه بهار با وی انجام داده، بر قوی بودن ریشه های جنبش سبز و ناتوانی حکومت از ادامه رفتارهای خشونت آمیز در درازمدت سخن می گوید:

حمید دباشی : فرق خرگوشان بازیگوش و لاک پشت با هوش

جنبش های اجتماعی منطق های روایی خود را دارند.  هیچ دو جنبشی کاملا شبیه
هم نیست و از منطق و ریطوریقای واحدی پیروی نمیکند.  انقلاب کبیر فرانسه
در قياس با انقلاب روسیه از دومنطق کاملا متفاوت پیروی میکرد، و انقلاب
بهمن ۵۷ ایران کمتر نقاط مشترکی با انقلاب الجزیره داشت.  قیام ضد
استعماری هند روند تکاملی خود را یافت و مبارزات مردم آفریقای جنوبی بر
علیه اپارتهاید نیز افت و خیز خود را داشت.  جنبش احقاق حقوق مدنی در
امریکا در دهه۱۹۶۰ روالی منحصر به خود داشت و مبارزات ملت ستمکشیده
فلسطین بر علیه اشغال سرزمینشان طی بیش از نیم قرن اخیر اوج و حضیضی
منحصر به خود پیدا کرده است.

ابوالفضل فاتح : تمامی آبروی انقلاب،نظام و اسلام را به صحنه آوردید تا پاسخ گوی مردم منتقد نباشید

کلمه- ابوالفضل فاتح:کشور عزیز ما به دفعات و تقریبا هر ۲۵ تا سی و پنج سال شاهد بروز و ظهور مطالبات پاسخ نیافته ی مردم در قالب خیزش ها و حرکت های سیاسی اجتماعی عمیق و وسیع بوده است. نمونه ی آن مشروطه تا سال ۳۲ و از ۳۲ تا انقلاب اسلامی و از بهمن ۵۷ تا دوم خرداد و سپس ۲۲ خرداداست. گرچه این فاصله فی مابین دوم خرداد ۷۶ تا ۲۲ خرداد ۸۸ به شکل معنی داری کاهش یافت که قابل تامل می باشد.

محسن کدیور : تراژدی آزادی مطبوعات

خلاصه: محسن کدیور در مجلس یادبود احمد بورقانی با طرح یک پرسش بحث خود را آغاز کرد: چرا بعد از یک قرن هنوز اندر خم یک کوچه “آزادی مطبوعات” هستیم؟ به نظر وی معضل اصلی این است که مقامات ایران بعد از 103 سال که از تصویب قوانین اساسی می گذرد، هنوز مفهـوم اولیه “قانون” را درک نکرده اند. او دو خواسته اصلی ملت در آستانه سالگرد انقلاب اسلامی را اینگونه فرموله کرد: آزادی زندانیان سیاسی بویژه بیماران، کهنسالان و بانوان، خواست دوم این است که روزنامه ها بتوانند همان را بنویسند که سردبیر و مدیر مسئولش می خواهد و نه آن چیزی که ارباب قدرت می طلبند.

علی افشاری : 22 بهمن بی برنده

قریب به یک هفته از 22 بهمن می گذرد و هنوز بازار اظهار نظر پیرامون شکست و یا پیروزی جنبش سبز داغ است. تریبون های حکومتی نیز مغرور از شعف پیروزی بر این فضا دامن می زنند تا گرد و غبار یاس، بیشتر بر جامه معترضین بنشیند. اما بر خلاف ادعا هایی که در دو سوی میدان مطرح می شود ،سی  ویکمین  سالگرد انقلاب اسلامی  هیچ برنده ای نداشت و در شرایط کنونی هیچکدام از نیروهایی که رو در روی هم قرار گرفتند نمی توانند غریو فتح سر دهند. البته مراد از پیروزی  ،پیروزی به معنای مصطلح در رویداد های سیاسی است  و گر نه به لحاظ اخلاقی بدیهی است که همواره پیروزی از آن گروهی است که پرچم اعتراض به  ظلم و بیداد را  بلند می کند و حق را طلب می نماید. چنین نیرویی حتی اگر در کوتاه مدت شکست خورده و سرکوب گردد ، باز در دراز مدت پیروز است چون در کارزار حق در برابر باطل، جانب چشمه زلال حقیقت  را گرفته است. مشاهده روند پر فراز و نشیب تاریخ بشر گویای این واقعیت انکار ناپذیر است  که شقاوت و رسوایی ابدی از آن  جریاناتی است  که به لطف زور ،فریب و خشونت  توانسته اند چند صباحی بر مرکب مراد سوار شوند . از این منظر ،شکست حاکمیت و شخص رهبری قطعی است که به لطف سازماندهی نیروها در میدانی نابرابر  ،دوپینگ ، استفاده نامشروع از منابع و امکانات عمومی و امنیتی کردن فضا توانستند نیروهای مردمی را منفعل سازند.

عباس میلانی : موسوی، مردی برای تمام فصول

مردان سنتی ایران، به ویژه از نوع کسانی که در مقام های رهبری جمهوری اسلامی اند، اغلب برای اشاره به همسران خویش از واژه “منزل” استفاده می کنند. کاربرد این واژه ریشه در این واقعیت دارد که آنها می خواهند از این راه “غیرت و شرف” مردانه خویش را حفظ کنند. به گمانشان نام زن هم بخشی از عترت اوست و اگر نا اهلی حتی نام همسرشان را بشنود به غیرت مردانه شان بر می خورد.

دکتر عبدالکریم سروش : سکولاریزم سیاسی یک امر بسیار پسندیده است

با دکترعبدالکریم سروش در مورد مسائل روز کشور، بیانیه گروه 5 نفره وتلفیق دین و سیاست مصاحبه کرده ایم. دکتر سروش با تاکید بر اینکه اگر در کشور رفراندومی برگزار شود باید “جایگاه ولایت فقیه و اختیارات آن مورد سئوال قرار گیرد” این نکته را نیز مورد تاکید قرار می دهد که: “برای اینکه دین جان سالم به در برد و ایمان مومنان آزادانه و نه به تحمیل صورت گیرد، به نظر من سکولاریزم سیاسی یک امر بسیار پسندیده است. ” این مصاحبه در پی می آید.

مسعود بهنود : ششم بهمن و 22 بهمن

بهمن ماه بود، در همین میدان آزادی، که نامش آن زمان شهیاد بود. در همین جا که آقای احمدی نژاد پریروز سخن راند سکوئی زده بودند. برف می بارید و گاه هم آفتاب طلائی می نشست. مطابق رسمی که از اول تولد این میدان گذاشته شده بود، هر سال روز ششم بهمن همین بود. روی سکو تصویر بزرگی از شاه گذاشته بودند و هویدا رییس دولت و وزیرانش در اطراف عکس با لباس های خوش دوخت و کلاه و شال گردن همرنگ از تظاهرکنندگان سان می دیدند.

ابراهیم نبوی : در 22 بهمن چه گذشت؟

پانزده روز قبل از 22 بهمن من سید ابراهیم نبوی، طی نوشته ای به نام ” اسب تروا در میدان آزادی” به جنبش سبز پیشنهاد کردم برای کاهش خشونت در روز 22 بهمن، از روشی استفاده کنند که این روش متضمن حضور آنان در خیابان و اعتراض به حکومت در این روز باشد. این طرح را من نوشتم و برای جرس فرستادم و جرس نیز طرحی را که می توانست به عنوان یک طرح غیررسانه ای مطرح شود، منتشر کرد. به دلایل مختلفی که خواهم گفت این طرح از نظر تاکتیکی اشتباه بود و من نیز اعلام کردم که نظر من اشتباه بوده و در صفحه خودم در فیس بوک از همه مردم بخاطر این اشتباه عذر خواستم. اکنون نیز بر آن اشتباه تاکید می کنم و مجددا از نیروهای جنبش سبز عذر می خواهم. اما این عذرخواهی بخاطر هراس از واکنش مخاطبانم یا از سر خودنمایی نبود. من واقعا و با ارزیابی از آنچه رخ داد به این نتیجه رسیدم و براساس تحلیلی که به آن رسیدم، فهمیدم که روش پیشنهادی من نادرست بوده است.

راه دشوار دمکراسی در ایران؛ در گفت و گویي با نوام چامسکی

 نوام چامسکی برای ایرانیان هم عصر انقلاب، چهره ی آشنایی است. مخالفت چامسکی با سیاست خارجی امریکا در کنارجایگاه آکادمیک وآثارعلمی اش،ازاو شخصیتی پرآوازه در جهان ساخته است. او که در 82 سالگی،ریاست گروه فلسفه و زبان شناسی دانشگاه “ام .آی. تی” امریکا را به عهده دارد، بیش از 60 سال است که در این دانشگاه معتبرامریکا به تدریس و تحقیق اشتغال دارد

سید ابراهیم نبوی : یک ملت رو دزدیدن، دارن باهاش پزمی دن

امروز، روز پیروزی سبزها و شیوه مسالمت آمیز مبارزه با حکومتی بود که تمام توان خود را به کار گرفت تا حضور سنگین سبزها را زیر لایه ای از تهدید و تطمیع و فریب خفه کند. اما، جنبش سبز بعد از هشت ماه فشار زیر چکش های قوه قضائیه، بلندگوی تبلیغات و گاز اشک آور و باتوم پلیس نشان داد هنوز زنده است، زنده است و می خواهد زنده بماند. زنده بماند تا با استمرار، ادامه مبارزه مسالمت آمیز و تاکید بر خواسته های خود، حق پایمال شده خود را پس بگیرد.